13 Kỹ Năng Thoát Hiểm Khi Có Cháy Ai Cũng Cần Biết

Mỗi năm, hàng nghìn vụ cháy nổ xảy ra trên khắp cả nước, cướp đi sinh mạng và tài sản của nhiều người. Dù hệ thống báo cháy, bình cứu hỏa hay lực lượng PCCC được trang bị đầy đủ, yếu tố quyết định sống còn vẫn nằm ở kỹ năng thoát hiểm khi có cháy của từng cá nhân.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ tầm quan trọng của kỹ năng thoát hiểm khi có cháy, đồng thời hướng dẫn 13 kỹ năng thoát hiểm khi có đám cháy cụ thể, dễ áp dụng trong thực tế - đặc biệt hữu ích cho người dân sống tại chung cư, nhà cao tầng, khu dân cư… Hãy cùng trang bị cho mình kiến thức sống còn này ngay hôm nay.

Tầm quan trọng của kỹ năng thoát hiểm khi có cháy

Trong những năm gần đây, Việt Nam liên tục ghi nhận nhiều vụ cháy nghiêm trọng tại chung cư, nhà trọ, khu công nghiệp… Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH, chỉ riêng năm 2024, cả nước xảy ra hơn 3000 vụ cháy, làm hàng trăm người thương vong và gây thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng.

Tầm quan trọng của kỹ năng thoát hiểm khi có đám cháy

Điều đáng nói, phần lớn nạn nhân không tử vong vì lửa mà vì khói độc và thiếu kỹ năng thoát hiểm khi có đám cháy. Đặc biệt, tại chung cư cao tầng, nhiều người bị mắc kẹt do không biết xác định lối thoát hiểm, sử dụng thang máy khi cháy hoặc hoảng loạn chạy ngược hướng di tản.

Vì thế, việc học và rèn luyện kỹ năng thoát hiểm khi có cháy chung cư là điều cần thiết. Ngoài ra, ở các nhà xưởng, khu công nghiệp, nguy cơ cháy nổ từ điện, dầu mỡ, hóa chất và thiết bị công nghiệp luôn rình rập. Việc thiếu kỹ năng ứng phó khiến người lao động dễ hoảng sợ, dẫn đến thương vong không đánh có.

Khi đám cháy bùng phát, mỗi giây trôi qua là một cơ hội sống bị thu hẹp. Người không được đào tạo kỹ năng thoát hiểm thường hoảng loạn, mất phương hướng giữa khói dày đặc; mở cửa sai cách, khiến ngọn lửa lan nhanh; cố cứu tài sản, làm chậm thời gian thoát thân; không biết cách chống ngạt hay che chắn hô hấp.

Không chỉ cá nhân, mà cả doanh nghiệp, nhà máy, văn phòng và khu dân cư đều cần đào tạo kỹ năng phòng cháy chữa cháy và thoát hiểm định kỳ. Khi toàn bộ nhân viên hoặc cư dân nắm rõ vị trí lối thoát hiểm, cách dùng bình chữa cháy, tính hiệu báo cháy và điểm tập kết an toàn thì việc sơ tán và xử lý ban đầu sẽ hiệu quả hơn rất nhiều.

Thực tế, nhiều công ty tại Việt Nam đã hợp tác với các đơn vị cung cấp thiết bị bảo hộ lao động để tổ chức tập huấn PCCC, trang bị mặt nạ chống khói, chăn chống cháy, còi báo động, đèn pin khẩn cấp…

13 Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ai cũng cần biết

Hỏa hoạn là tình huống không ai mong muốn, nhưng có thể xảy ra bất cứ lúc nào tại nhà ở, chung cư, văn phòng, nhà xưởng… Biết cách thoát hiểm khi có cháy là một kỹ năng sống quan trọng và là yếu tố quyết định giữa sự sống và cái chết. Dưới đây là 13 kỹ năng thoát hiểm khi có cháy được các chuyên gia PCCC khuyến nghị.

7 Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy

1. Giữ bình tĩnh và đánh giá tình huống

Khi phát hiện có cháy, điều đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh. Hoảng loạn chỉ khiến bạn mất khả năng phán đoán và hành động sai lầm. Hít sâu, cố gắng quan sát nguồn lửa và hướng lan của khói để đánh giá tình hình.

Sự bình tĩnh sẽ giúp nhận biết được lối thoát, xác định vị trí bình chữa cháy hoặc cửa thoát hiểm gần nhất. Trong nhiều vụ cháy, những người bình tĩnh, di chuyển có kế hoạch thường có tỷ lệ sống sót cao hơn gấp nhiều lần.

Ngay khi thấy khói hoặc nghe chuông báo cháy, hãy kiểm tra nhanh khu vực xung quanh, xác định vị trí đám cháy và báo động cho mọi người. Tuyệt đối không ẩn nấp trong tủ, gầm bàn hay nhà vệ sinh vì những nơi này là những nơi dễ bị ngạt khói.

2. Báo động và kêu cứu đúng cách

Sau khi xác định có cháy, việc báo động  kịp thời có thể cứu được rất nhiều người. Nhanh chóng bấm còi báo cháy, hô to “Cháy! Cháy!” để cảnh báo những người xung quanh. Nếu có điện thoại, hãy gọi ngay 114 để thông báo địa điểm, quy mô và tình huống đám cháy. 

Bên cạnh đó, cần có sự giúp đỡ người già, trẻ em hoặc người khuyết tật thoát ra ngoài trước. Việc kêu cứu rõ ràng, dứt khoát, không hoảng loạn, để người khác dễ nghe và có phản ứng tốt hơn.

3. Dập tắt đám cháy nhỏ (nếu có thể)

Nếu đám cháy mới bắt đầu và chưa lan rộng, có thể chủ động dập tắt bằng các thiết bị phù hợp. Lấy bình chữa cháy gần nhất, rút chốt an toàn, hướng vòi phun vào gốc lửa và bóp cò. Nếu không có bình chữa cháy, có thể dùng chăn chống cháy, cát khô hoặc nước để dập tắt. Lưu ý, chỉ nên dập khi đám cháy nhỏ và còn kiểm soát được.

Các loại bình chữa cháy phổ biến: 

- Bình bột (ký hiệu MFZ): dùng cho cháy điện, xăng, gas.

>>> Tham Khảo Sản Phẩm: Bình Chữa cháy bột ABC 4KG, Bình bảo hộ chữa cháy bc 35 kg, Bình bảo hộ chữa cháy bc 4kg, Bình Chữa cháy bột ABC 4KG.

- Bình CO2: thích hợp cho văn phòng, phòng máy, đám cháy điện tử.

>>> Tham Khảo Sản Phẩm: Bình Chữa Cháy CO2 3Kg MT3.

- Bình khí sạch (FE-36, N2): dùng trong phòng kín, không để lại cặn.

4. Xác định lối thoát hiểm an toàn

Một kỹ năng thoát hiểm khi có cháy cực kỳ quan trọng là xác định đúng hướng di chuyển an toàn. Di chuyển cúi thấp người, men theo đường để tránh lạc hướng. Dùng khăn ướt hoặc áo thấm nước che miệng và mũi để giảm hít khói. Nếu khói dày đặc, hãy bò sát sàn vì không khí ở thấp có nhiều oxy hơn.

Không nên sử dụng thang máy trong đám cháy vì thang máy có thể ngừng hoạt động hoặc bị chập điện sẽ dẫn đến bị mắc kẹt. Hãy chọn và sử dụng thang bộ, hướng theo biển chỉ dẫn thoát hiểm màu xanh.

5. Chống ngạt và bảo vệ đường hô hấp

Khói độc là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các vụ cháy. Vì vậy, việc bảo vệ đường hô hấp là kỹ năng bắt buộc phải nắm. Nếu không có mặt nạ phòng độc thì hãy dùng khăn hoặc áo thấm nước che kín mũi, miệng. Khi di chuyển, cố gắng hít thở chậm, nông.

Hiện nay, nhiều gia đình và doanh nghiệp trang bị mặt nạ chống khói, khẩu trang đạt chuẩn PCCC. Các sản phẩm này được thiết kế giúp người dùng duy trì hô hấp trong môi trường thiếu oxy, đặc biệt hữu ích tại chung cư và nhà cao tầng.

>>> Xem Kỹ Hơn Sản Phẩm Tại Đây: Mặt Nạ TZL30 Trùm Đầu Lọc Khói, Mặt Nạ Phòng Khói Độc XHZLC40, Mặt nạ phòng khói EFK-20 Hàn Quốc…

6. Luôn giữ cơ thể ở vị trí thấp khi di chuyển

Trong đám cháy, khói nóng và khí độc luôn bay lên cao, trong khi vùng gần sàn thường còn không khí sạch hơn. Khói và khí nóng có mật độ thấp hơn không khí lạnh, nên bay lên trên. Việc cúi thấp người giúp giảm nguy cơ hít phải khói độc. Di chuyển bằng tư thế bò hoặc khom người, tay bám tường để định hướng.

7. Mở cửa an toàn khi có cháy

Một hành động tưởng chừng đơn giản nhưng lại tiềm ẩn nguy hiểm lớn nếu làm sai. Trước khi mở, hãy dùng mu bàn tay để kiểm tra độ nóng của tay nắm cửa. Nếu cửa quá nóng, chứng tỏ bên kia có lửa nên tuyệt đối không mở. Hãy tìm lối thoát khác hoặc sử dụng vải ướt bịt kín khe cửa để ngăn khói lan vào. Khi buộc phải mở cửa, nên đứng lệch hướng để tránh luồng lửa tạt vào.

Những kỹ năng thoát hiểm khi có đám cháy

8. Cách xử lý khi quần áo bị bén lửa

Khi quần áo bắt lửa, hành động chạy sẽ khiến ngọn lửa bùng mạnh hơn. Hãy ghi nhớ quy tắc “Dừng lại - Nằm xuống  - Lăn qua lăn lại”. Ngay lập tức dừng di chuyển, nằm xuống và lăn người liên tục để ngọn lửa bị ngạt. Có thể dùng chăn hoặc áo khoác dày phủ lên cơ thể để dập lửa.

Tuyệt đối không chỉ khi quần áo bị cháy vì khi chạy sẽ cung cấp thêm oxy, khiến lửa bốc cao hơn và lan nhanh khắp cơ thể. Sau khi dập tắt lửa, cần làm mát vùng bỏng bằng nước sạch, không bôi kem hoặc thuốc chưa được khử trùng.

9. Kỹ năng khi bị kẹt trong phòng không có lối thoát

Nếu bạn đi kẹt trong phòng kín, hãy chặn khói và tạo tín hiệu cầu cứu. Dùng chăn, áo hoặc khăn ướt nhét kín khe cửa, lỗ thông gió. Mở cửa sổ (nếu có thể) để lấy không khí và ra dấu cho lực lượng cứu hộ. Dùng đèn pin, điện thoại hoặc vật sáng để ra hiệu cậu cứu. Nếu có ban công, hãy ra ngoài, đóng cửa phía trong để tránh khói và vẫy vải trắng hoặc hô to để được chú ý.

10. Hợp tác với đội cứu hộ và lực lượng PCCC

Khi lực lượng cứu hộ đến, việc hợp tác đúng cách giúp quá trình giải cứu nhanh hơn và an toàn hơn. Nghe theo hướng dẫn của lực lượng PCCC, không tự ý chạy lung tung. Họ được huấn luyện để xử lý tình huống tối ưu, nên cần bình tĩnh phối hợp. Tránh chen lấn hoặc chạy ngược chiều. Giúp đỡ người yếu, nhưng ưu tiên đảm bảo an toàn bản thân trước.

11. Giúp đỡ người khác khi có thể

Trong hỏa hoạn thì tinh thần tương trợ là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, phải đảm bảo an toàn của bản thân trước khi cứu người khác. Hỗ trợ người già và trẻ nhỏ, khi thoát ra, tập trung họ lại ở điểm tập kết để tránh lạc mất nhau. Nguyên tắc quan trọng là không nên quay lại khu vực nguy hiểm để cứu người nếu không có thiết bị bảo hộ.

12. Không quay lại hiện trường cháy

Nhiều người đã thiệt mạng chỉ vì quay lại để cứu tài sản hoặc vật nuôi. Khi lửa đã lan rộng, lượng oxy giảm mạnh, nguy cơ sập trần đổ tường, nổ khí gas rất cao. Việc quay lại không chỉ vô ích mà còn gây thêm thương vong. Ngay cả khi đám cháy có vẻ đã tắt, vật liệu âm ỉ vẫn có thể bốc cháy lại vì thể hãy để lực lượng PCCC kiểm tra an toàn trước khi trở lại hiện trường.

13. Trang bị sẵn thiết bị bảo hộ & kế hoạch thoát hiểm

Phòng hơn chống. Mỗi gia đình, doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn kế hoạch thoát hiểm và thiết bị bảo hộ PCCC. Danh sách các thiết bị cần có tại nhà và nơi làm việc bao gồm: Bình chữa cháy mini, mặt nạ phòng độc, khẩu trang chống khói, chăn chống cháy, còi báo động, đèn pin khẩn cấp và bản đồ thoát hiểm dán tại vị trí dễ thấy.

>>> Tham Khảo Sản Phẩm Chi Tiết Sau Đây: Bình chữa cháy mini Foam Fire Stop 1000ml, Bình chữa cháy mini Foam Fire Stop 500ml, Mền chống cháy Blue Eagle ATG1515, Mền chống cháy Blue Eagle HTX1000, Mền chống cháy Blue Eagle HTX600, Đèn pin chống cháy nổ Streamlight 3C ProPolymer HAZ-LO LED, ĐÈN PIN ĐỘI ĐẦU (ENDURO PRO HAZ-LO ATEX INCLUDES 3 AAA ).

Nếu bạn đang tìm kiếm các thiết bị bảo hộ lao động, đạt chuẩn an toàn PCCC, hãy tham khảo các sản phẩm của Công Ty TNHH Bảo Hộ Lao Động An Toàn Việt - đơn vị chuyên cung cấp thiết bị bảo hộ lao động và thiết bị PCCC đạt chuẩn giúp bảo vệ bạn trong mọi tình huống khẩn cấp.

Cách thoát hiểm khi cháy ở các khu vực đặc thù

Mỗi không gian sống và làm việc đều có đặc điểm cấu trúc, mật độ người và hệ thống thoát hiểm khác nhau. Do đó, kỹ năng thoát hiểm khi có cháy cần được áp dụng linh hoạt theo từng khu vực. Dưới đây là hướng dẫn cụ thể giúp chủ động xử lý trong từng môi trường khác nhau từ chung cư, nhà cao tầng, khu công nghiệp và khu dân cư.

Cách thoát hiểm khi cháy ở các khu vực phù hợp

Cách thoát hiểm khi cháy ở chung cư

Các vụ cháy chung cư thường gây thiệt hại nghiêm trọng do mật độ dân cư cao và không gian kín. Người dân thường hoảng loạn, sử dụng thang máy hoặc chạy lên mái khi chưa được hướng dẫn đúng. Để đảm bảo an toàn, hãy ghi nhớ các nguyên tắc sau:

- Bình tĩnh và xác định vị trí đám cháy.

- Không sử dụng thang máy.

- Di chuyển theo hướng khói bay ngược.

- Chống ngạt khi thoát.

- Ghi nhớ lối thoát hiểm từ trước.

Việc rèn luyện kỹ năng thoát hiểm khi có cháy chung cư là yêu cầu bắt buộc trong môi trường đô thị hiện đại. Nên tham gia các buổi tập huấn PCCC của ban quản lý để thành thạo thao tác thoát nạn.

Cách thoát hiểm khi cháy tại nhà cao tầng

Đám cháy tại nhà cao tầng thường nguy hiểm vì áp suất khói lớn, nhiệt cao và khoảng cách thoát xa. Khi đó, tốc độ lan khói nhanh hơn tốc độ bạn có thể di chuyển, nên bảo vệ đường hô hấp và tìm vị trí an toàn tạm thời là ưu tiên hàng đầu.

- Không chạy lên mái khi không có lối ra an toàn.

- Tìm khu vực ít khói, kín gió.

- Không có di chuyển qua hành lang đầy khói.

- Chuẩn bị thiết bị bảo hộ cá nhân.

Cách thoát hiểm khi cháy trong khu công nghiệp, nhà xưởng

Tại khu công nghiệp và nhà xưởng, hỏa hoạn có thể lan nhanh do nguyên vật liệu dễ cháy, nguồn nhiệt cao và hệ thống máy móc phức tạp. Vì vậy, người lao động cần nắm vững kỹ năng thoát hiểm khi có đám cháy và tuân thủ nghiêm quy trình an toàn.

- Ghi nhớ vị trí thiết bị PCCC.

- Ngắt điện và báo động ngay khi phát hiện cháy.

- Di chuyển theo hàng, không chen lấn.

- Không quay lại khu vực nguy hiểm.

- Trang bị bảo hộ lao động đúng tiêu chuẩn.

Cách thoát hiểm khi cháy trong khu dân cư

Khu dân cư, đặc biệt là nhà ống và nhà liền kề, thường có không gian hẹp, ít lối thoát hiểm và dễ bị bịt kín khi cháy. Để bảo vệ an toàn, người dân cần chủ động trang bị kiến thức và thiết bị cần thiết.

- Luôn có ít nhất hai lối thoát.

- Không khóa kín cửa sắt, cửa cuốn.

- Không tích trữ xăng, gas, vật liệu dễ cháy.

- Tập huấn kỹ năng thoát hiểm định kỳ.

Một số lưu ý quan trọng để phòng tránh hỏa hoạn

Lưu ý quan trọng để phòng tránh hỏa hoạn

Không có kỹ năng nào hiệu quả bằng việc chủ động phòng cháy trước khi sự cố xảy ra. Hầu hết các vụ cháy nổ đều bắt nguồn từ sự chủ quan, thiếu kiểm soát trong sinh hoạt hoặc vận hành thiết bị. Vì vậy, ngoài việc trang bị kỹ năng thoát hiểm khi có cháy, mỗi cá nhân, gia đình và doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt.

Không hút thuốc nơi cấm

Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng

Kiểm tra dây dẫn, bình gas, ổ điện định kỳ

Tham gia tập huấn PCCC tại doanh nghiệp và khu dân cư

Xây dựng văn hóa an toàn PCCC trong cộng đồng

Cháy nổ là hiểm họa có thể xảy ra ở bất cứ đâu từ gia đình, chung cư, văn phòng đến nhà xưởng. Thế nhưng, hậu quả của hỏa hoạn hoàn toàn có thể giảm thiểu nếu mỗi người trang bị cho mình kỹ năng thoát hiểm khi có cháy và ý thức phòng ngừa đúng cách.

Việc hiểu rõ cách thoát hiểm khi có cháy - kỹ năng sống quan trọng giúp bảo vệ bản thân và góp phần tạo nên một cộng đồng an toàn, vững vàng trước mọi tình huống. Bên cạnh đó, trang bị thiết bị bảo hộ lao động và phương tiện PCCC đạt chuẩn là yếu tố không thể thiếu trong công tác phòng cháy, chữa cháy và thoát hiểm.

Những vật dụng như bình chữa cháy, chăn chống cháy, mặt nạ phòng độc… Nếu bạn đang tìm kiếm địa chỉ tin cậy để trang bị các sản phẩm này, hãy đến với Bảo Hộ An Toàn Việt là đơn vị chuyên cung cấp thiết bị bảo hộ lao động, thiết bị PCCC và dụng cụ an toàn đạt tiêu chuẩn quốc gia.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực an toàn lao động, Bảo Hộ An Toàn Việt cam kết mang đến sản phẩm chất lượng cao, giá thành hợp lý, cùng tư vấn giải pháp an toàn toàn diện cho gia đình và doanh nghiệp.