Ngộ Độc Khí Than CO: Triệu Chứng Và Cách Xử Lý Nhanh Chóng

Ngộ độc khí than có thể được xem là sát thủ thầm lặng có thể gây nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Rất nhiều người vẫn còn mơ hồ về ngộ độc khí than là gì, cơ chế gây ngộ độc ra sao và cách xử trí khi gặp người bị ảnh hưởng.

Bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về các dấu hiệu nhận biết ngộ độc khí than và cách sơ cứu nhanh chóng, giúp bạn bảo vệ bản thân và những người xung quanh. 

Ngộ độc khí than là gì?

Ngộ độc khí than là tình trạng cơ thể bị nhiễm độc bởi khí CO (carbon monoxide). Đây là chất khí không màu, không mùi, không vị và cực kỳ độc hại. Những tính chất này khiến cho con người khó nhận biết, khiến cho chúng trở nên đặc biệt nguy hiểm. 

Ngộ độc khí than là tình trạng cơ thể bị nhiễm độc bởi khí CO

Nguyên nhân ngộ độc khí than là do hít phải khí CO, loại khí này được sinh ra trong quá trình đốt than, củi, xăng dầu, khí thải… nhưng không đốt cháy triệt để. Một số nguồn phát thải CO phổ biến bao gồm:

- Khí thải từ ô tô, xe máy.

- Bếp than, lò sưởi gas hoạt động trong không gian kín, thiếu thông gió.

- Khói từ các đám cháy.

- Máy phát điện chạy bằng xăng.

- Thiết bị đun nước nóng bằng gas bị hỏng hoặc lắp đặt không đúng cách.

Khí CO gây ngộ độc vì khả năng liên kết của nó với hemoglobin trong máu mạnh hơn oxy, nó chiếm mất vị trí của oxy khiến cơ thể bị thiếu oxy trầm trọng. 

>>> Đọc thêm: Khí CO Nguy Hiểm Thế Nào? Thiết Bị Phòng Tránh An Toàn

- Khi hít phải, khí CO sẽ được hấp thụ vào máu.

- Trong hồng cầu, CO thay thế oxy liên kết với hemoglobin – một protein có nhiệm vụ vận chuyển oxy đến các tế bào và mô. 

- Do bị CO chiếm chỗ, các tế bào và mô, đặc biệt là não và tim, bị thiếu oxy trầm trọng.

- Tình trạng thiếu oxy kéo dài gây tổn thương tế bào, dẫn đến các triệu chứng ngộ độc từ nhẹ đến nặng và có thể gây tử vong.

Ngộ độc khí CO ở mức độ nhẹ chỉ khiến cho cơ thể bị thiếu oxy trong một khoảng thời gian. Nhưng khi tình trạng đó kéo dài, các tế bào và mô sẽ bị tổn thương nghiêm trọng, đặc biệt là não và tim. Do đó, việc nhận ra các dấu hiệu từ sớm và xử lý kịp thời là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe và tính mạng. 

Biểu hiện khi bị ngộ độc khí CO

Dấu hiệu của ngộ độc khí CO thường không rõ ràng do đó khi người bệnh mắc phải, họ vẫn hay nhầm lẫn với cảm cúm hay ngộ độc thực phẩm thông thường. 

Những dấu hiệu ban đầu khi bị ngộ độc khí CO

Triệu chứng ban đầu

Giai đoạn đầu khi tiếp xúc với nồng độ thấp đến trung bình của CO, cơ thể bắt đầu có những phản ứng nhẹ. Tuy nhiên, vì những biểu hiện này khá chung chung nên rất dễ bị chủ quan.

- Đau đầu âm ỉ không rõ nguyên nhân

- Chóng mặt, choáng váng, cảm giác lảo đảo khi đứng dậy

- Buồn nôn hoặc nôn mửa, tương tự như say xe

- Mệt mỏi, uể oải, cảm giác thiếu năng lượng dù nghỉ ngơi đầy đủ

- Khó thở nhẹ, cảm thấy tức ngực, nhịp tim nhanh bất thường

Những triệu chứng này thường xảy ra khi ở trong phòng kín có than tổ ong đang cháy, hoặc gần thiết bị đốt nhiên liệu kém thông gió. Là những nguyên nhân ngộ độc khí than phổ biến nhất.

Cách xử lý khi có người bị ngộ độc khí than

Ngộ độc khí than CO là một tình trạng cấp cứu khẩn cấp, đòi hỏi sự can thiệp nhanh chóng và chính xác để cứu sống nạn nhân và hạn chế tối đa những di chứng về sau. Do đó, việc trang bị kiến thức về cách xử lý khi có người bị ngộ độc là vô cùng cần thiết. Dưới đây là các bước xử lý ngộ độc khí than cần thực hiện ngay lập tức.

Các bước xử lí ngộ độc khí than

Nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nhiễm độc

Khi phát hiện người bị ngộ độc khí than, bước đầu tiên và quan trọng nhất là đưa họ ra khỏi khu vực nguy hiểm. Nguyên nhân là vì khí gây ngộ độc khí than thường ở trong môi trường đóng kín cùng với nguồn phát thải khí CO. 

Do đó, ngay khi phát hiện ra nạn nhân hãy ngay lập tức mở tất cả cửa, khẩn trương đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nhiễm độc. Người muốn cứu nạn nhân cũng phải bảo vệ bản thân bằng cách đeo khẩu trang hoặc bịt mũi, miệng bằng khăn ướt để tránh hít phải khí độc. 

Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức

Tụt huyết áp, hôn mê, suy hô hấp và tử vong có thể xảy ra, thường khi nồng độ CO> 60%. Do vậy, ngay khi đưa nạn nhân ra khỏi vùng khí độc, hãy nhanh chóng gọi cấp cứu 115 hoặc cơ sở y tế gần nhất, nói rõ tình trạng nạn nhân và cung cấp thông tin vị trí để đội ngũ có thể đến sớm nhất. 

Thực hiện các bước sơ cứu trong khi chờ đợi

Kiểm tra phản xạ: Gọi lớn, lay nhẹ để kiểm tra phản ứng

Thực hiện hô hấp nhân tạo (CPR):

- Đặt nạn nhân nằm nghiêng và nới lỏng quần áo để họ dễ thở hơn.

- Nếu bệnh nhân thở yếu hoặc ngừng thở, phải tiến hành ngay việc thổi ngạt bằng hô hấp nhân tạo miệng-miệng hay miệng-mũi.

Không tự ý sử dụng thuốc nếu không có chỉ định ý tế

Một số người lầm tưởng rằng có thể sử dụng oxy thuốc trợ tim hay các loại dược phẩm khác trong lúc sơ cứu thì điều này rất nguy hiểm nên chúng ta không nên tự ý sử dụng mà chỉ cơ sở y tế chuyên môn mới thực hiện được.

Cách phòng tránh ngộ độc khí than hiệu quả

Để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi nguy cơ ngộ độc khí CO, chúng ta cần chủ động phòng ngừa bằng cách thực hiện các biện pháp an toàn. Ngộ độc khí CO có thể xảy ra trong nhiều tình huống khác nhau, từ việc sử dụng bếp than, lò sưởi đến các thiết bị đốt nhiên liệu. Dưới đây là những cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp bạn phòng tránh tai nạn nguy hiểm này.

Những biện pháp bảo vệ khỏi ngộ độc khí than

Không sử dụng than tổ ong để sưởi ấm trong phòng kín

Để tránh bị nhiễm độc khí than, người dân tuyệt đối không đốt than tổ ong để sưởi ấm trong không gian đóng kín cửa. Than tổ ong khi cháy sẽ sinh ra lượng lớn khí CO, khi khí CO không thể lưu thông ra ngoài nó sẽ nhanh chóng đạt đến nồng độ gây độc. Nếu hít phải trong một thời gian dài cũng gây nguy hiểm dù là một lượng nhỏ. 

Đảm bảo thông gió khi dùng bếp gas, máy nước nóng, thiết bị đốt nhiên liệu

Không chỉ than, thói quen sắp xếp nội thất cũng sẽ vô tình gây nguy hiểm nếu các vật dụng như bếp gas, máy nước nóng, các thiết bị đốt nhiên liệu không được đặt ở những vị trí thông thoáng. 

Lắp đặt thiết bị báo khí CO trong nhà

Ở nhiều quốc gia phát triển, thiết bị phát hiện khí CO là tiêu chuẩn bắt buộc trong các căn hộ có sử dụng gas hoặc lò sưởi. Tại Việt Nam, thiết bị này chưa phổ biến nhưng là một khoản đầu tư cực kỳ xứng đáng để bảo vệ tính mạng.

Khi nồng độ CO trong không khí vượt quá mức an toàn, thiết bị báo khí CO trong nhà sẽ phát ra âm thanh báo động giúp bạn có đủ thời gian để sơ tán. Việc ứng biến kịp thời cũng giúp bạn bình tĩnh hơn để xử lý các vấn đề về sau. 

Kiểm tra định kỳ thiết bị đốt cháy, ống xả khí

Bất kỳ thiết bị nào cũng có tuổi thọ, do vậy việc kiểm tra các ống khói, ống xả khí, bình gas, đường ống dẫn gas một năm/ lần sẽ giúp chúng ta phát hiện hệ thống có bị tắc nghẽn, rò rỉ hay hư hỏng hay không vì tình trạng này có thể khiến CO bị đẩy ngược lại vào nhà. 

Thiết bị phòng tránh hít khí CO

Bên cạnh lắp đặt thiết bị báo khí CO trong nhà, việc chuẩn bị sẵn các thiết bị như mặt nạ phòng độc cũng không phải điều dư thừa. Mặt nạ phòng độc được thiết kế để lọc các chất độc hại trong không khí, bao gồm cả khí CO. Chúng hoạt động dựa trên nguyên lý lọc khí bằng các phin lọc có chứa than hoạt tính đã được xử lý hóa học. 

>>>Tham khảo tại: 30+ Mặt Nạ Phòng Độc Phun Sơn, PCCC, Nông Nghiệp Giá Tốt

Để phòng tránh ngộ độc khí than hiệu quả, việc thực hiện các biện pháp như đảm bảo thông gió, lắp đặt thiết bị báo khí CO và kiểm tra định kỳ các thiết bị đốt cháy là những ưu tiên hàng đầu và đặc biệt lưu ý đến nguy cơ ngộ độc khí CO khi đốt than trong không gian kín. 

Việc đảm bảo một không gian thoáng đãng là cách đơn giản nhưng hiệu quả bất ngờ để tránh hít phải khí gây ngộ độc khí than, bảo vệ sức khỏe và tính mạng cho bản thân và những người xung quanh. 

Bên cạnh kiến thức phòng tránh, việc trang bị đầy đủ các thiết bị bảo hộ lao động đạt chuẩn cũng là một bước quan trọng trong việc bảo vệ an toàn, đặc biệt với những ai thường xuyên làm việc trong môi trường tiếp xúc với khí độc, hóa chất… Bảo Hộ An Toàn Việt sẽ là lựa chọn đáng tin cậy với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành cung cấp các sản phẩm phong phú và đạt tiêu chuẩn an toàn.