Tác Hại Khi Làm Việc Trong Kho Đông Lạnh Và Cách Phòng Tránh

Làm việc trong kho lạnh không chỉ đòi hỏi sức bền và chuyên môn mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của người lao động do phải tiếp xúc thường xuyên với môi trường nhiệt độ cực thấp. Vì vậy, việc hiểu rõ tác hại khi làm việc trong kho đông lạnh cũng như trang bị kiến thức bảo hộ phù hợp là điều vô cùng cần thiết. 

Trong bài viết dưới đây, An Toàn Việt sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức quan trọng về tác hại khi làm việc trong kho lạnh, các mối nguy thường gặp và những biện pháp bảo vệ hiệu quả để đảm bảo an toàn trong quá trình làm việc.

Đặc điểm của môi trường kho đông lạnh 

Môi trường làm kho đông lạnh là không gian khép kín có nhiệt độ từ -18° C đến -35°C, độ ẩm 80 - 90%. Môi trường này ức chế hoàn toàn vi khuẩn, nấm mốc… Không khí thường khô, lạnh sâu và không có ánh sáng tự nhiên, giúp bảo quản thực phẩm, dược phẩm kéo dài hàng tháng đến hàng năm. Các đặc điểm chính của môi trường này bao gồm:

Kho lạnh có nhiệt độ âm 28 độ C

Đặc điểm của môi trường kho đông lạnh

- Nhiệt độ & Độ ẩm: Mức nhiệt duy trì liên tục ở mức âm sâu; độ ẩm trong kho thường khá cao do hơi nước ngưng tụ. 

- Độ kín tuyệt đối: Kho được thiết kế cách nhiệt, đóng kín để duy trì nhiệt độ, ít thông gió tự nhiên.

- Tiếng ồn: Tiếng ồn liên tục phát ra từ hệ thống quạt dàn lạnh và máy nén.

- Thiếu sáng và tầm nhìn: Có thể xuất hiện tình trạng sương mù, đọng đá trên bề mặt kính/sàn hoặc lối đi hẹp, ảnh hưởng đến tầm nhìn.

Các ngành nghề thường xuyên làm việc trong kho lạnh

- Chế biến và Bảo quản Thực phẩm: Thủy hải sản, thịt, sữa, rau củ quả.

- Y tế & Dược phẩm: Bảo quản vắc-xin, huyết tương, dược phẩm đặc trị.

- Logistics & Vận tải: Nhân viên bốc xếp, điều phối, vận hành xe nâng tại các trung tâm phân phối đông lạnh.

- Hóa chất & Khoa học: Lưu trữ hóa chất công nghiệp hoặc các mẫu sinh học cần nhiệt độ âm.

Điều kiện nhiệt độ tiêu chuẩn trong kho

Nhiệt độ tiêu chuẩn được phân loại theo từng mục đích lưu trữ và loại hàng hóa: 

- Kho mát / Bảo quản nông sản: 0°C đến 10°C.

- Kho lạnh bảo quản / cấp đông mềm: −5°C đến −15°C.

- Kho đông lạnh sâu: −18°C đến −25°C (hoặc có thể lên đến −40°C đối với cấp đông sâu).

Yếu tố nguy hiểm và có hại trong môi trường

- Yếu tố vật lý: Căng thẳng do lạnh (Stress lạnh) dẫn đến chuột rút, cóng lạnh, hạ thân nhiệt. Nguy cơ trơn trượt do băng giá hoặc sương mù gây cản trở tầm nhìn.

- Yếu tố hóa học: Rủi ro rò rỉ các chất làm lạnh độc hại như Amoniac hoặc Freon, có thể gây ngạt thở, cháy nổ hoặc bỏng nặng.

- Yếu tố cơ học: Nguy cơ tai nạn va chạm hoặc lật xe nâng trong không gian hẹp; kẹt người trong kho lạnh nếu cửa chốt tự động bị hỏng.

Đối tượng dễ bị ảnh hưởng

- Người lao động trực tiếp: Công nhân bốc xếp, kỹ thuật viên bảo trì hệ thống, người điều khiển xe nâng.

- Nhóm người có bệnh lý nền: Những người mắc bệnh về tim mạch, hen suyễn, viêm khớp, hoặc tuần hoàn máu kém rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột.

- Người mới tiếp xúc hoặc thiếu đào tạo: Những cá nhân chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp (ví dụ: mắc kẹt trong kho mất điện) và thiết bị bảo hộ cá nhân (quần áo giữ nhiệt, găng tay, mũ, kính).

Tác hại khi làm việc trong kho đông lạnh đối với sức khỏe

Rất nhiều nguy cơ tiềm ẩn tác hại khi làm việc trong kho đông lạnh như hạ thân nhiệt, cóng da và đau nhức xương khớp do nhiệt độ khắc nghiệt. Việc tiếp xúc lâu dài mà không có đồ bảo hộ chuyên dụng còn gây suy giảm hệ miễn dịch, mắc các bệnh đường hô hấp, đồng thời tăng nguy cơ tai nạn do trơn trượt.

Tác hại của khí lạnh trong kho đông lạnh đối với mắt, da và hệ hô hấp của con người

- Hạ thân nhiệt và sốc nhiệt: Nhiệt độ quá thấp làm giảm thân nhiệt đột ngột, có thể dẫn đến lú lẫn, co giật, hoặc suy giảm chức năng tim mạch. Việc di chuyển liên tục giữa môi trường nóng và lạnh gây sốc nhiệt, ảnh hưởng đến huyết áp và nhịp tim.

- Ảnh hưởng hệ hô hấp: Không khí lạnh và khô làm khô niêm mạc mũi họng, gây co thắt phế quản, dễ mắc các bệnh như viêm mũi, ho, hen suyễn hoặc viêm phổi.

- Bệnh về xương khớp: Tiếp xúc lạnh làm giảm lưu lượng máu đến các chi và mô, kích thích các cơn đau nhức, cứng khớp, làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm khớp mạn tính.

- Suy giảm tuần hoàn máu: Cơ thể phản ứng với lạnh bằng cách co mạch máu, khiến tim phải hoạt động mạnh hơn để bơm máu, dẫn đến tê bì chân tay và suy giảm tuần hoàn.

- Khô da và kích ứng mắt: Độ ẩm thấp trong kho lạnh hút hơi ẩm tự nhiên của cơ thể, gây tình trạng khô da, nứt nẻ, cước tay chân và làm khô rát, kích ứng niêm mạc mắt.

- Suy giảm đề kháng: Cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng để điều hòa thân nhiệt liên tục làm hệ miễn dịch suy yếu, dễ nhiễm các bệnh vặt hoặc virus.

- Giảm hiệu suất làm việc: Cảm giác rét run, khó chịu và mệt mỏi làm phân tán sự tập trung, khiến tinh thần làm việc sa sút, giảm năng suất và chậm chạp hơn.

Nguy cơ tai nạn lao động trong kho đông lạnh

Công việc làm kho đông lạnh tiềm ẩn nhiều mối nguy cơ cao cho sức khỏe và tính mạng người lao động do nhiệt độ khắc nghiệt và môi trường làm việc đặc thù. Việc nhận diện chính xác các rủi ro là bước đầu tiên để xây dựng quy trình an toàn lao động khi làm việc với kho lạnh hiệu quả và phòng tránh sự cố.

Tai nạn xe, khí cực lạnh và trơn trượt khi làm việc trong kho đông lạnh

Trượt ngã do sàn kho đóng băng

Trượt ngã do sàn đóng băng là một trong những tác hại khi làm việc trong kho đông lạnh nghiêm trọng nhất. 

- Nguyên nhân: Sương giá ngưng tụ, đá dăm rơi vãi hoặc nước rỉ ra từ hàng hóa đóng băng trên sàn.

- Hậu quả: Chấn thương xương khớp, va đập phần mềm, chấn thương sọ não.

- Giải pháp: Trang bị giày bảo hộ có đế chống trượt chuyên dụng. Vệ sinh, cạo sạch băng bám trên sàn thường xuyên. Sử dụng hóa chất chống trơn trượt hoặc thiết kế rãnh chống trượt.

>>> THAM KHẢO: DANH MỤC CÁC SẢN PHẨM GIÀY BẢO HỘ

Va chạm với xe nâng và thiết bị vận chuyển

Nguy cơ tai nạn lao động trong kho đông lạnh do va chạm xe nâng và thiết bị kho đông lạnh là rất cao. 

- Nguyên nhân: Tầm nhìn bị hạn chế bởi sương mù và hàng hóa cản trở. Tiếng ồn từ máy móc làm át đi âm thanh cảnh báo.

- Hậu quả: Chấn thương nghiêm trọng do bị chèn ép, va đập hoặc hàng hóa rơi trúng.

- Giải pháp: Quy định ranh giới và làn đường di chuyển riêng biệt cho người đi bộ và xe cơ giới. Trang bị hệ thống đèn chiếu sáng, đèn cảnh báo va chạm và gương lồi tại các góc khuất. Bắt buộc trang bị áo quần bảo hộ cho toàn bộ nhân viên làm việc trong kho.

>>> THAM KHẢO THÊM: DANH MỤC SẢN PHẨM ÁO QUẦN CHỊU NHIỆT

Tai nạn do tầm nhìn bị hạn chế bởi sương lạnh

Sương lạnh (sương mù) trong kho đông lạnh làm giảm nghiêm trọng tầm nhìn của người lao động. Tình trạng này dễ dẫn đến các rủi ro: va chạm giữa công nhân và xe nâng, đâm vào các góc cột hoặc tường, va quệt và làm đổ vỡ chuỗi kệ hàng nặng, trượt ngã do bề mặt ẩm ướt, hoặc bị kẹt lại trong kho.

- Nguyên nhân: Chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài kho, hoặc giữa các khu vực khác nhau tạo ra sương mù cản trở tầm nhìn.

- Hậu quả: Không phát hiện kịp thời chướng ngại vật, xe nâng hoặc người đang làm việc.

- Giải pháp: Lắp đặt hệ thống thông gió và hút ẩm hiệu quả để giảm sương mù. Tăng cường hệ thống đèn chiếu sáng công suất lớn và đèn chỉ dẫn trên sàn. Thiết kế hệ thống sấy kính chắn gió đối với xe nâng hoạt động liên tục.

Nguy cơ mắc kẹt trong kho lạnh

Làm việc trong kho đông lạnh tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn lao động nghiêm trọng như sốc nhiệt, hạ thân nhiệt, ngạt thở… Đặc biệt, rủi ro mắc kẹt do hỏng cửa hoặc sập kệ hàng đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không có biện pháp khẩn cấp.

- Nguyên nhân: Cửa kho tự động đóng/khóa, hệ thống khóa chốt trong hỏng hoặc người lao động làm việc quá tập trung mà không có người giám sát.

- Hậu quả: Sốc nhiệt, hạ thân nhiệt, ngạt thở và nguy cơ tử vong cao nếu không được phát hiện kịp thời.

- Giải pháp: Trang bị đầy đủ nút mở cửa khẩn cấp phát sáng bên trong và thiết bị phá cửa dự phòng. Thực hiện quy trình làm việc theo cặp (ít nhất 2 người mỗi ca hoặc có người giám sát bên ngoài). Trang bị thiết bị liên lạc nội bộ hoặc bộ đàm có khả năng hoạt động tốt ở nhiệt độ âm.

Rò rỉ môi chất lạnh gây ảnh hưởng sức khỏe

Làm việc trong kho đông lạnh tiềm ẩn nguy cơ hạ thân nhiệt, bỏng lạnh, và ngộ độc/ngạt thở do rò rỉ môi chất lạnh (như Amoniac - NH₃ hoặc Freon). Môi trường này cũng dễ dẫn đến trượt ngã và tai nạn do hạn chế tầm nhìn.Việc tiếp xúc với nhiệt độ âm sâu và khí rò rỉ gây ra các hệ quả nghiêm trọng. 

- Nguyên nhân: Các hệ thống đường ống dẫn khí làm lạnh (như Amoniac - NH₃, Freon) bị ăn mòn, đứt gãy hoặc va đập.

- Hậu quả: Khó thở, kích ứng da/mắt, bỏng lạnh hoặc ngộ độc diện rộng, có thể gây cháy nổ.

- Giải pháp: Lắp đặt hệ thống cảm biến rò rỉ khí gas tự động có còi báo động. Định kỳ bảo trì, kiểm tra áp suất và độ kín của hệ thống đường ống. Trang bị mặt nạ phòng độc và thiết bị bảo hộ chuyên dụng cho tình huống khẩn cấp. 

>>> THAM KHẢO THÊM: DANH MỤC SẢN PHẨM MẶT NẠ BẢO HỘ

Trang bị bảo hộ lao động cần thiết khi làm việc trong kho đông lạnh

Mỗi bộ phận trên cơ thể người lao động đều có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi tác hại khi làm việc trong kho lạnh nếu không được bảo vệ đúng cách. Vì vậy, một bộ thiết bị bảo hộ môi trường nhiệt lạnh cần được thiết kế toàn diện từ đầu đến chân, nhằm đảm bảo giữ nhiệt, chống nước, chống gió và giúp hoạt động linh hoạt, hiệu quả.

Những loại thiết bị bảo hộ cần thiết khi làm việc với môi trường kho đông lạnh

- Quần áo bảo hộ kho lạnh: Gồm áo khoác và quần giữ nhiệt nhiều lớp, có khả năng chống gió, chống nước và cách nhiệt, giúp duy trì thân nhiệt trong điều kiện làm việc khắc nghiệt.

- Găng tay kho lạnh: Được thiết kế với lớp cách nhiệt và chống trơn trượt, bảo vệ bàn tay khỏi tê cóng khi tiếp xúc với vật lạnh hoặc làm việc trong kho đông.

- Ủng kho lạnh hoặc giày kho lạnh: Có lớp giữ ấm, đế chống trượt và chống thấm nước, giúp bảo vệ đôi chân và giảm nguy cơ té ngã trên bề mặt ẩm ướt hoặc đóng băng.

- Mũ bảo hộ và khẩu trang giữ nhiệt: Giúp che chắn vùng đầu, tai, mũi và miệng khỏi không khí lạnh, hạn chế mất nhiệt và giảm nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp.

- Kính bảo hộ chống mờ: Trang bị lớp phủ chống đọng sương, giúp duy trì tầm nhìn rõ ràng trong môi trường nhiệt độ thấp và bảo vệ mắt khỏi bụi, gió lạnh hoặc va đập.

>>> ĐỌC THÊM BÀI VIẾT SAU: Top Lựa Chọn An Toàn Thiết Bị Bảo Hộ Môi Trường Nhiệt Lạnh 2026

Qua bài viết trên, An Toàn Việt đã chia sẻ những thông tin quan trọng về các tác hại khi làm việc trong kho lạnh cũng như các thiết bị bảo hộ cần thiết để giảm thiểu nguy cơ và bảo vệ người sử dụng. Việc lựa chọn đúng thiết bị bảo hộ là yếu tố vô cùng quan trọng, góp phần hạn chế các ảnh hưởng do giá lạnh gây ra, nâng cao hiệu quả làm việc và đảm bảo an toàn lâu dài. 

Với kinh nghiệm và uy tín trong lĩnh vực bảo hộ lao động, Bảo Hộ An Toàn Việt tự hào là đơn vị cung cấp đa dạng các sản phẩm chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn, sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp và người lao động trong việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, chuyên nghiệp và bền vững.